Türkiye Cumhuriyeti

Kazan Başkonsolosluğu

Bilgi Notları

Türkiye-Rusya ekonomik ilişkileri, 28.04.2017

TÜRKİYE-RUSYA EKONOMİK VE TİCARİ İLİŞKİLERİ

Ticaret

2016 yılında RF’ye ihracatımız bir önceki yıla göre % 51.7 azalarak 1.733 milyar ABD Dolarına gerilemiş, RF’den ithalatımız bir önceki yıla göre % 25.7 azalarak 15.16 milyar ABD Doları olarak gerçekleşmiştir.

24 Kasım 2015 tarihinde meydana gelen uçak krizi akabinde RF’nin Türkiye’ye karşı uyguladığı ekonomik tedbirler kapsamında bazı tarım ürünlerimize ithalat yasağı koyması, Türk mallarının gümrüklerde olağandışı kontrollere tabi tutulması, Türk vatandaşlarının istihdam edilmelerine kısıtlama koyması, 1 Ocak 2016 tarihinden itibaren vize muafiyet anlaşmasını tek taraflı olarak askıya alması dış ticaretin daralmasına neden olduğu gibi, RF’deki yatırım ve müteahhitlik hizmetlerinde durağanlığa yol açmıştır.  

Türkiye-RF dış ticaret rakamları (milyar ABD Doları)

Yıl              İhracat      İthalat      Denge       Hacim   

2010           4,6            21,5           -16,9          26,1

2011           6,0            24,0           -18,0          30,0

2012           6,6            26,6           -20,0          33,3

2013           7,0            25,0           -18,0          32,0

2014           6,0            25,3           -19,3          31,3

2015           4,0            19,0           -15,0          23,0

2016           1,7           15,1            -13,4          16,8  

2017/2       0,32         2,7            -2,38          3,02 

 

Başlıca İhracat Kalemleri

 

Dokumacılık ürünleri

Gıda ürünleri

Otomotiv sanayi ürünleri

Diğer yarı mamuller

Kimyasallar

Diğer tüketim ürünleri

Diğer elektriksiz makineler

Hazır giyim

Elektrikli makine ve cihazlar

Madencilik ürünleri

 

Başlıca İthalat Kalemleri

 

Petrol gazları-doğal gaz

Petrol ve ürünleri

Yağlı tohum ve hububat

Demir-çelik

Kömür

Demir dışı metaller

Maden cevherleri ve döküntüleri

Kimyasallar

Diğer yarı mamuller

Tarımsal hammaddeler

 Yatırımlar

 RF’deki Türk firmalarının 10 milyar ABD Doları civarında yatırımı bulunduğu tahmin edilmektedir. Türk firmalarının en fazla yatırım yaptığı bölgeler arasında Moskova, Tataristan (Alabuga Serbest Ekonomik Bölgesi), Rostov, Krasnodar, Soçi, Novorossisk, Lipetsk (Serbest Ekonomik Bölge), St. Petersburg öne çıkmaktadır. Uçak hadisesi öncesinde RF’de faaliyette bulunan Türk firma sayısı 3.000 civarında iken mevcut ortam nedeniyle bu sayının azaldığı tahmin edilmektedir. Keza, 2015 yılında RF’de yerleşik Türk vatandaşlarının sayısı oldukça düşmüştür. 

 

Türkiye'deki Rus yatırımlarının toplam değeri  10 milyar ABD Dolarını aşmıştır (Bu rakama 25 milyar ABD Doları bütçeli Akkuyu Nükleeer Santral Projesi dahil değildir). Rus firmalarının ülkemizdeki özelleştirme süreci kapsamında yaptıkları yatırımlara ilaveten Antalya ve civarındaki otellerde ve tatil köylerindeki Rus yatırımlarının 2.5 milyar ABD Doları civarında olduğu tahmin edilmektedir. Son yıllarda çok sayıda Rus vatandaşı Türkiye'de gayrımenkul satın almıştır. Rus vatandaşlarınca ülkemizde edinilen gayrımenkul sayısı 8.000 civarındadır. 2015 yılında Rus vatandaşlarının Türk emlak sektörüne yatırımları 300 milyon ABD Dolarına yaklaşmıştır.

 Müteahhitlik

Türk müteahhitlik sektörünün şimdiye kadar RF’de üstlendiği projelerin bedeli yaklaşık 64 milyar ABD Dolarıdır. Türk müteahhitlik sektörünün yurtdışında üstlendiği projelerin % 20’si RF’dedir. Böylece RF müteahhitlik firmalarımızın en fazla proje üstlendiği ülke konumundadır. Türk müteahhitlik sektörü 2015 yılında RF‘de 4.3 milyar ABD Doları değerinde proje üstlenmiştir. Uçak krizi sonrasında Türkiye’ye karşı uygulanan ekonomik engellemeler kapsamında Türk firmalarının müteahhitlik ve müşavirlik sektöründe faaliyette bulunmasının yasaklanması, keza Türk vatandaşlarına yönelik olağandışı idari tedbirlerin uygulanması önümüzdeki dönemde Türk müteahhitlik sektörü açısından olumsuz gelişmeler olarak öne çıkmaktadır.

Enerji, ülkelerimiz arasındaki ilişkilerin en önemli unsurlarından birini teşkil etmektedir ve stratejik düzeydedir. RF ile enerji alanında kapsamlı bir işbirliği gerçekleştirilmektedir. Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali olacak Akkuyu NGS projesi Rusya tarafından gerçekleştirilmektedir.

Türkiye-RF Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) toplantıları, 1992’den bu yana Rusya ile ekonomik ilişkilerimizin tüm veçheleriyle ele alındığı temel mekanizmadır. Halihazırda Türkiye-RF KEK eşbaşkanlığını Ekonomi Bakanı Sayın Nihat Zeybekci deruhte etmektedir.

 Turizm

2014 yılında ülkemizi 4.479 milyon Rus vatandaşı ziyaret etmiştir. Böylece Türkiye Rus vatandaşlarının en çok ziyaret ettiği ülke olmuştur. Rus ekonomisindeki daralmanın etkisiyle 2015 yılında Türkiye’yi ziyaret eden Rus vatandaşlarının sayısı 3.651 milyona gerilemiştir. Türkiye’ye yönelik charter seferlerin ve paket turların yasaklanması, tarifeli seferlerle bireysel ziyaretler mümkün olsa dahi, ülkemize yönelik Rus turist sayısında kaydadeğer miktarda azalmaya yol açmıştır.

Türkiye'yi ziyaret eden Rus turist sayısı 

2010     2011     2012     2013    2014     2015     2016    2017/3(milyon kişi)                                   

3,1        3,4        3,6       4,3       4,48      3,65     0,86      0,14

2015 yılında Moskova’da Gerçekleşen Faaliyetler

-Ekonomi Bakan Yardımcısı Sayın Adnan Yıldırım Moskova'yı 17 Şubat 2015 tarihinde ziyaret ederek, RF Ekonomik Kalkınma Bakan Birinci Yardımcısı Sayın Aleksey Lihaçov ile birlikte Türk işadamlarının katıldığı ve Rusya'daki iş ve işbirliği imkanlarının ele alındığı toplantıya başkanlık etmiştir.

-18-19 Mayıs 2015 tarihlerinde Türkiye-Rusya Kara Ulaştırması Karma Komisyonu toplantısı gerçekleştirilmiştir.

-Enformasyon Teknolojileri ve e-Devlet Uzmanlar Grubu Toplantısı 5 Haziran 2015 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

-Türkiye-Rusya Sosyal Güvenlik Anlaşması III. tur görüşmeleri 10-14 Ağustos 2015 tarihlerinde Moskova'da gerçekleştirilmiştir.

-Geçtiğimiz dönemlerde çeşitli tarihlerde, Kaluga Valisi, Tataristan Cumhurbaşkanı ve Çuvaşistan Başkanı'nı İkametgah'ta yemekte ağırlayarak, Türk işadamlarıyla biraraya gelmeleri sağlanmıştır.

-Ayrıca, Büyükelçilik olarak RF'nin çeşitli bölgelerine gerçekleştirilen ziyaretlerde, Rus iş çevreleriyle ve ticaret-sanayi odaları temsilcileriyle biraraya gelinmektedir. 

-Bu çerçevede Büyükelçi Ümit Yardım, RF Karaçay-Çerkes Cumhuriyeti başkenti Çerkessk'i 24 Ağustos 2015 tarihinde ziyaret etmiş, Vali ve Üniversite Rektörlerinin yanısıra Ticaret Odası yetkilileriyle de bir araya gelmiştir. 

24 Kasım 2015 günü hava sahamızı ihlal eden Rus uçağının düşürülmesi sonrası dönemde Rus tarafının başlattığı baskılar neticesinde birçok işadamımız ve iş yerimiz mağdur olmuş, planlanan çeşitli toplantılar, etkinlikler iptal edilmiştir.

2016

Sayın Cumhurbaşkanımızın 27 Haziran 2016 tarihinde kamuoyuna açıklanan RF Devlet Başkanı Putin'i muhatap mektubu ikili ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcına işaret etmektedir.

Bununla uyumlu olarak ticaret, ekonomi, turizm vb. alanlarda da karşılıklı temas, görüşmelere başlanmıştır.  

Bu çerçevede, Dışişleri Bakanı Sayın Mevlüt Çavuşoğlu, Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİ) Dışişleri Bakanları Konseyi 34. Toplantısı vesilesiyle 1 Temmuz 2016 tarihinde Soçi'yi ziyaret ederek RF Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'la yararlı bir görüşme gerçekleştirmiştir.

Ayrıca, Başbakan Yardımcısı Sayın Mehmet Şimşek ve Ekonomi Bakanı Sayın Nihat Zeybekçi 26 Temmuz 2016 tarihinde Moskova'yı ziyaret etmiş ve Rus muhataplarıyla görüşmüştür.

Sayın Cumhurbaşkanımızın 9 Ağustos 2016 tarihinde gerçekleştirdikleri St. Petersburg ziyaretini müteakiben, Türk-Rus ekonomik ilişkilerinin güçlendirilmesine yönelik çeşitli adımlar atılmış, Devlet Başkanı Putin'in 10 Ekim'de ülkemize gerçekleştirdiği ziyaretin ardından 12 Ekim 2016 günü Karma Ekonomik Komisyon ve İş Konseyi Toplantıları düzenlenmiştir.